Zeeuwse mossels in Amerika

DIT ARTIKEL STOND IN DE PZC-BIJLAGE SPECTRUM VAN ZATERDAG 2 MEI 2009

Mosselkweker Theo de Koning uit Bruinisse vertrok vijf jaar geleden voorgoed naar Bar Harbor, een toeristenstadje bij het prachtige natuurgebied Acadia National Park in de staat Maine, aan de oostkust van de Verenigde Staten. Hij begon er aan een groot avontuur: de Zeeuwse bodemcultuurmossel op de Amerikaanse markt zetten.

Theo de Koning overziet de mosselzaadbank nadat het ijs is gesmolten.

Theo de Koning overziet de mosselzaadbank nadat het ijs is gesmolten.

Het is een beetje de omgekeerde wereld in Amerika. Hangcultuurmosselen kennen ze wel, bodemcultuurmosselen daarentegen, onze traditionele Zeeuwse mosselen dus, zijn onbekend. „Gek eigenlijk”, zegt Theo de Koning, terwijl hij zijn mosselschip over de nog deels bevroren wateren rond Mount Desert Island manoeuvreert. Lente in het noordoosten van de Verenigde Staten valt een stu later dan in Nederland; pas in mei warmt de aarde hier op. Ook nu in april is het laatste beetje sneeuw nog niet verdwenen. „Bodemcultuur is een veel goedkopere manier van mossels kweken.”

De wateren rond Bar Harbor zijn een uitstekende plek voor mosselteelt, zo ontdekte Theo een aantal jaar geleden. De Koning had al een mosselbedrijf in Bruinisse, maar zocht naar uitbreiding. „Eerst ben ik in Canada gaan kijken. Uiteindelijk kwam ik in mei 2004 in contact met een bioloog die verbonden is met het in de Verenigde Staten gevestigde Great Eastern Mussels Farm. Hij heeft me met ze in contact gebracht.” Great Eastern Mussels Farm zocht naar een methode om grote mosselen te kweken. Theo kon ze overtuigen van de voordelen van bodemcultuur. „In augustus ging ik weer. Mijn vrouw Fiona kwam dit keer mee. Dat was handig omdat Engels haar moedertaal is. We hebben toen de opzet van het nieuwe bedrijf doorgesproken.”

De knoop was toen nog niet doorgehakt. Weliswaar hadden ze veelbelovende mosselzaadbanken gevonden, maar een garantie dat het ook lukt om bodemcultuurmosselen te telen is het niet. Eind 2004 vloog Theo weer naar Maine om op zaad te vissen en op verschillende locaties te zaaien. Fiona bleef thuis in Bruinisse achter, om te zorgen voor het huis en gezin. „In mei, juni van 2005 kwam het zaad goed van het ijs. Toen kreeg ik er goede moed in.” In juni viel de beslissing om de hele familie naar Bar Harbor te halen.

Een nieuw bestaan opbouwen in een ver, vreemd land vergt veel tijd en energie. Dat was voor Theo, Fiona en hun kinderen niet anders: alle zeilen moesten worden bijgezet. Zo moest Theo op het mosselschip een eigen verwerkinginstallatie bouwen. „In Zeeland verwerken we de mosselen gewoon aan land. Hier doe ik het op het water. Volgens de Amerikaanse wetgeving mág verwerken op het land wel, maar de te kleine mosseltjes moet je weggooien. Terwijl als je ze teruggooit en nog een maandje laat groeien, ze wel goed zijn.”

Ook kregen ze te maken met de plaatselijke bevolking, die niet direct zat te springen om een mosselkweker. „We hebben een voorlichtingsbijeenkomst gehouden. Toen waren de meesten om, inclusief de grootste tegenstanders.” Ook milieugroeperingen waren aanvankelijk sceptisch. Fiona: „Die waren bang dat het zeegras in het gedrang zou komen. Gelukkig is de relatie tussen aquaculturisten en milieuactivisten hier veel beter dan in Nederland. We hebben afgesproken om elke zomer zeegras te planten langs een van de mosselpercelen, vergelijkbaar met de akkerranden in Zeeland. Mosselen en zeegras hebben één ding gemeen: ze hebben goede waterkwaliteit nodig om te gedijen.We hebben allemaal baat bij een gezonde balans.”

De twee vonden een mooie, ruime houten woning midden in een bos rondom het toeristische Bar Harbor. Het hele huis wordt verwarmd met een houtkachel, waar het hondje zich behagelijk voor posteert. Het is tevens de plek waar Fiona hele dagen kantoor houdt. Sinds de emigratie is ze ook bij de zaak betrokken. Dat was in Bruinisse niet nodig. Net toen Theo en Fiona dachten dat ze eindelijk de zaak op de rails hadden, trok Great Eastern Mussels Farm in mei 2008 de stekker eruit, zonder waarschuwing vooraf. Fiona: „We moesten helemaal opnieuw beginnen. Achteraf is dat misschien ook wel goed geweest. Nu is het bedrijf helemaal van ons. Maar toen waren we niet blij.”

De voor Amerika onbekende vakkennis van de bodemcultuurmossel bezorgde De Koning zijn Amerikaanse werk- en verblijfsvergunning. Inmiddels adverteert hij er mee: ‘Hollander & Köning Mussels, Mussel processors’, staat er op het gloednieuwe vignet van Acadia Aqua Farms van Bar Harbor in Maine. Met een molen in Delftsblauwe kleuren en superlatieven als ‘Dutch style’ (‘Nederlandse stijl’), ‘European farming method’ (‘Europese kweekmethode’) en ‘Bold…clean flavor’ (‘Volle, eerlijke… zuivere smaak’). De Koning krijgt er een beetje een blos van op zijn wangen, alsof hij het als nuchtere Zeeuw een beetje ‘overdone’ vindt. „Ik heb iemand ingehuurd om mijn mosselen in de markt te zetten. Hier in Amerika moeten we inspringen op het exclusieve karakter van de Zeeuwse mossel. De umlaut op de ‘o’ van De Koning en Hollander zijn er bijgezet om het authentiek te doen klinken.”

Inmiddels heeft De Koning vaste klanten gevonden, dus de verkoopmethode lijkt aan te slaan. „We vervoeren ze nu naar Boston, Ohio, Florida… Alleen hele verre plekken als Californië doen we nog niet. Gelukkig maar ook, trouwens, want dan moeten ze per vliegtuig worden getransporteerd. Dat geeft weer nieuwe verpakkingsproblemen.” De Zeeuwse mossel op de Amerikaanse markt aan de man brengen: het was slechts een van de uitdagingen waar het stel voor heeft gestaan.

Meer informatie over Acadia Aqua Farms in Bar Harbor, Maine: www.acadia-aquafarms.com

Video van Theo de Koning op deze blog: De enige bodemcultuur mosselkweker in Amerika komt uit Zeeland

Advertenties

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Uit de PZC

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s