De mysterieuze verdwijning van Pieter Kallewaard

De komende tijd wil ik op deze weblog meer aandacht besteden de geschiedenissen van enkele Zeeuwse families die naar Amerika zijn geëmigreerd. Niet alle materiaal dat ik kreeg na mijn oproep in de PZC kan ik verwerken in een Spectrum-artikel, terwijl er toch hele leuke, interessante of ontroerende verhalen tussen zitten.  In de tussentijd zou ik iedereen willen vragen nog steeds informatie door te sturen. Wie weet, leest u het hier later terug of in het boek dat over dit project wordt gepubliceerd.

De eerste is de geschiedenis van Pieter Kallewaard, die ooit in Wissenkerke een vermogend man was, maar in Amerika berooid eindigde als krantenverkoper. Het is een genealogie gebaseerd op ‘originele documenten, diverse gegevens en overlevering vanuit Nederland en Amerika’, opgestuurd door mevrouw A. den Hamer-Kallewaard uit Oostburg.

Het moet uiteindelijk armoede zijn geweest die  de ooit vermogende Piet Kallewaard, geboren op 27 februari 1815 in ‘s-Gravenhoek, naar Amerika dreef.  “Dat hij voor die tijd rijk was blijkt wel uit het feit dat hij de door hem gefinancierde kerk in Wissenkerke heeft verkocht aan de Christelijk Gereformeerde Gemeente in Wissenkerke op 4 december 1875 compleet met inventaris, uitgezonderd de kanselbijbel”, aldus J. Jacquemijns, de schrijver van de samenvatting van de genealogie van de familie Kallewaard. “Op 26 april 1880 krijgt Kallewaard het verkoopbedrag van de kerk, zijnde 1300 gulden, aan hem uitbetaald. ” Pieter Kallewaard was volgens de burgerlijke stand van Wissenkerke landbouwer, maar had tevens een soort van veiling en een transportbedrijf in de scheepvaart.

Volgens de overlevering ging het mis toen zijn vrouw Jacoba Rademaker, geboren op 1 maart 1818 in Kortgene,  ziek werd en kort daarna  in 1866 op 48-jarige leeftijd het leven liet. Binnen een half jaar was Pieter Kallewaard, die op 51-jarige leeftijd met negen kinderen achterbleef,  alweer getrouwd met zijn huishoudster Hendrika Oreel. Zij was 29 jaar, zijn oudste dochter Cornelia was toen 27 jaar. Uit overlevering is bekend dat de  ‘verhouding’ al een tijdje moet hebben bestaan.

Uit diezelfde overlevering komt het verhaal dat hij al zijn bezittingen, voordat hij naar Amerika vertrok, heeft ‘weggegeven’. Of eigenlijk: “Er werd gezegd dat hij werd uitgebuit door de familie van Hendrika Oreel. (…) Zijn tweede huwelijk en de aangetrouwde familie Oreel zouden wel eens de oorzaak kunnen zijn geweest van de verdeeldheid in het gezin Kallewaard”, schrijft Jacquemijns.

Zes van de negen kinderen waren namelijk al eerder naar Amerika vertrokken. Peter Kallewaard, Pieters oudste zoon en naamgenoot, geboren op 3 juli 1841, ging op 32-jarige leeftijd in 1873 al eerste.  Zijn oudste dochter Cornelia Kallewaard is met haar tweede man, Adriaan Boot en elf kinderen als laatste van uiteindelijk zeven vertrokken. Dat was in 1883, gelijk met haar vader en zijn tweede vrouw Hendrika. Twee zonen, Daniel en Jacobus, bleven in Nederland. Het gezelschap rond Pieter Kallewaard dat in 1883 de oversteek maakte op de Plantijn vanuit Antwerpen naar New York, bestond uit circa twintig mensen, onder wie waarschijnlijk enkele broers en zusters van Hendrika Oreel. Ze zouden in Grand Rapids (Michigan) en omgeving zijn neergestreken.

Wat er daarna met Pieter Kallewaard is gebeurd, is voor velen een raadsel. Hij zou nog door latere emigranten in Grand Rapids zijn gezien als krantenverkoper. Maar de familie weet zelfs niet waar hij en zijn vrouw moeten zijn begraven. Zijn kleinzoon Marinus Kallewaard, die 21 jaar later vanuit Werkendam naar Kalamazzoo (Michigan) emigreerde, heeft zelfs nooit met zijn kinderen over het bestaan van grootvader gepraat!

Advertenties

1 reactie

Opgeslagen onder Zeeuwse families overzees

Een Reactie op “De mysterieuze verdwijning van Pieter Kallewaard

  1. pieter jacobus kallewaard

    Leuk iets te lezen over je overgrootvader ben klein zoon van Pieter Jacobus en mijn vader was Jacobus Adriaan
    kanselbijbel van wissenkerke ligt op de kansel van de kerk kalamazzoo
    nieuw is dat er familie is in oostburg

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s