De twee gezichten van vader Aart Schrier

DIT VERHAAL STONDER EERDER IN DE PZC-BIJLAGE SPECTRUM VAN ZATERDAG 27 JUNI 2009

Ko Schrier ontmoet in 1979 zijn vijf halfzusters in Michigan

Ko Schrier ontmoet in 1979 zijn vijf halfzusters in Michigan

Ko Schrier uit Goes leefde lange tijd in de veronderstelling dat zijn vader ‘een grote schoft’ was, die hem en zijn moeder Mina Scherp in de steek had gelaten en naar Amerika was geëmigreerd om daar een ander gezin te stichten. Pas jaren later groeide het besef dat de zaken heel wat genuanceerder lagen.

 

Het was voor de jaren twintig vrij ongebruikelijk, om als gehuwd stel te scheiden. Maar Aart Schrier en Mina Scherp, die zich in het buurtschap Roodewijk bij Wilhelminadorp gevestigd hadden, ‘pasten niet bij elkaar’, zoals Aart vele jaren later vanuit Amerika aan zijn zoons vrouw in Nederland zou schrijven. En dus scheidden ze ‘van tafel en bed’, zoals dat heet.

Moeder Mina stond alleen voor de opvoeding van hun vierjarige zoon Ko en trok daarom bij haar ouders in Goes in.

Aart Jozias Schrier

Aart Jozias Schrier

Eerst in de Waterstraat en later in een huisje aan de Oostwal. „Ik ben opgevoed door mijn oma”, zegt Ko nu, op 89-jarige leeftijd in wooncentrum Sint Johanna, het oude rooms-katholieke ziekenhuis in Goes. „Mijn moeder was hele dagen aan het werk. Het was in haar nadeel dat ze nooit officieel zijn gescheiden, dan had ze ten minste nog recht gehad op alimentatie.”

Ko groeide op zonder vader. „Dan liepen we over de Grote Markt, en dan stond hij aan de overkant te praten. Dan wezen ze naar hem en zeiden ze: ‘Dát is nu je vader’. Mijn moeder wilde niets van hem weten. Ze vertelden dat hij een schoft was.” In 1927 vertrok Aart, toen 36 jaar oud, naar de Verenigde Staten.  Getuige de brieven die hij naar huis schreef, moet Aart er niet op uit zijn geweest om de band met Mina en zijn zoontje voorgoed te breken. Kennelijk ging hij voor een betere toekomst en mogelijk hoopte hij op verzoening. „Hij heeft haar gemist, hij stuurde brieven waarin hij haar vroeg over te komen”, vertelt Marja, Ko’s dochter en Aarts kleindochter.

Maar het kwam niet meer goed. En in de tussentijd leerde Aart een andere vrouw kennen: Jennie Roelse. In 1930 trouwde hij opnieuw. Hij was 39, zij 28 jaar oud. „Het waren de recessiejaren”, vertelt dochter Nel (78) uit dat huwelijk, in de grote keuken van haar zuster Jae (75) in Grand Rapids. „Ze hadden het financieel moeilijk en binnen afzienbare tijd kregen ze vijf dochters: boemboemboemboemboem!”

In het plaatsje Fremont, ten noorden van Grand Rapids maakte Aart zijn droom om boer te worden waar. Daar groeiden Helen, Nel, de tweeling Jae en Kae en Irene op. Het was een harde tijd en de meiden moesten op het land meewerken. „We plukten bonen en legden ze in het zuur”, herinnert Jae zich nog. Stap voor stap bouwde Aart een bedrijf op, tot die fatale zondag, ergens in de jaren veertig. Ze zaten met zijn allen in de kerk toen het hele huis afbrandde. Alleen de schuur bleef staan. „Ze moesten opnieuw beginnen”, weet Marja uit de verhalen. „En iedereen dacht: dat lukt nooit. Maar de Schriertjes zijn doorzetters.”

 Het beeld van Aart, die zijn gezin zo harteloos in de steek had gelaten was eenzijdig, maar hardnekkig. „Zelfs ik heb daar

Ko Schrier met zijn dochter Marja voor het huisje aan de Oostwal in Goes, waar hij is opgegroeid

Ko Schrier met zijn dochter Marja voor het huisje aan de Oostwal in Goes, waar hij is opgegroeid

 lange tijd in geloofd”, vertelt Marja. De zusters in Amerika leerden een andere kant van hun vader kennen. Jae: „Misschien komt het omdat hij zijn vader zelf nooit heeft gekend, maar zijn kinderen waren zijn leven. We hadden ‘s avonds veel lol met elkaar. Hij stimuleerde onze scholing en werkte enorm hard.” Aart gaf wel degelijk om zijn gezinnetje in Goes, zeggen de zussen. Nel: „Hij stuurde brieven. Tijdens de Tweede Wereldoorlog stuurde hij ook geld.”

De families aan beide zijden van de oceaan wisten wel van elkaars bestaan, maar daar hield met mee op. „Ik kan me vaag herinneren dat mijn ouders er ons iets over uitlegden”, vertelt Jae. „En in 1956 moeten we het zeker hebben geweten, want toen reisden mijn ouders naar Nederland en was Ko getrouwd. Toen begon het voor ons ook meer te leven. In 1978, drie jaar na het overlijden van Aart, kwamen zijn weduwe Jennie en dochter Jae nog een keer naar Goes voor familiebezoek. In 1979 brachten Marja en haar ouders een tegenbezoek in Michigan.

Door de ontmoetingen en de ontstane brievenwisseling zijn de gezinnen dichter naar elkaar gegroeid, hoewel gebrek aan kennis van elkaars taal écht contact soms in de weg staat. „Maar ik blijf me bij iedere ontmoeting verbazen”, zegt Sondra, Jae’s dochter, Aarts kleindochter én Marja’s halfnichtje. „Kijk maar eens naar de foto van Ko tussen zijn vijf zussen. En kijk dan eens naar het portret van Aart. Zóveel gelijkenissen. Marja en ik hebben dezelfde gebaren, dat is een vreemde gewaarwording, hoor.”

Aart Schrier (links) aan het werk op de boerderij in Fremont, Michigan.

Aart Schrier (links) aan het werk op de boerderij in Fremont, Michigan.

Advertenties

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Uit de PZC

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s