Nazaat van Dominicus gaf Knox onderdak

DIT ARTIKEL VERSCHEEN EERDER IN DE PZC-BIJLAGE SPECTRUM VAN ZATERDAG 8 AUGUSTUS (SINT DOMINICUS)

<CJ4>Het huis van Jacobus Jr. Vanderveer in Pluckemin (New Jersey) waar generaal Henry Knox de winter van 1778 en 1779 verbleef.

Het huis van Jacobus Jr. Vanderveer in Pluckemin (New Jersey) waar generaal Henry Knox de winter van 1778 en 1779 verbleef.

 

 Geschiedenis vormt zich vaak door een merkwaardige samenloop van omstandigheden. Als Cornelis Janse Dominicus uit Wemeldinge niet naar Nieuw Nederland was gevlucht na ‘een seecker voorgevallen ongeluck’, had zijn zoon Jacob Sr. zich nooit gevestigd op het door Nederlanders bewoonde boerenland in New Jersey, had Cornelis’ kleinzoon Jacob Jr. geen onderdak verleend aan generaal Henry Knox in de winter van 1778 en 1779, had Knox Amerika’s eerste militaire academie elders gevestigd en waren er nu geen grootse plannen geweest om het huis en omringende terrein als openluchtmuseum in te richten. 

Waarschijnlijk zal niemand er ooit meer achterkomen hoe het komt dat Cornelis Janse Dominicus, geboren in 1624 in Wemeldinge, in 1657 betrokken is bij een ‘seecker ongeluck’. In de archieven uit die tijd is na 1661 geen enkele vermelding meer van Cornelis te vinden en over het ‘ongeluk’ wordt overal gezwegen.

„De familie Dominicus schaamde zich mogelijk voor dat wat er met Cornelis is gebeurd”, vermoedt Dies Martens uit Oudenbosch, die via moederlijke lijn rechtstreeks afstamt van Cornelis Janse Dominicus (1557) uit Kloetinge en uit pure belangstelling een groot stuk van de Dominicus familiegeschiedenis heeft uitgeplozen. „Maar met een ‘seecker ongeluck’ wordt bijna altijd een doodslag, geen moord, bedoeld. Voor de Reformatie kon dat worden afgekocht met een bedrag aan de nabestaanden, het publiekelijk vragen om vergiffenis en een bedevaart naar een heiligdom.”

Zeker is wel dat na Cornelis’ ongeluk diens goederen zijn belast met vele schulden en dat zijn jongere broer Jacob Janse Dominicus de ondankbare taak op zich neemt die te vereffenen. Cornelis verdwijnt, om twee jaar later weer in het ‘Niew Jork’ van Peter Stuyvesant op te duiken. Waar hij deze twee jaar heeft uitgehangen, is lastig te achterhalen. Stamboomonderzoeker Andrew Mellick meldt in zijn boek The Story of an Old Farm, Or Life in New Jersey in the Eighteenth Century uit 1889 dat Cornelis vertrok vanuit het vestingstadje Alckmarr (Alkmaar) in Noord-Holland. Maar volgens Martens moet dat verhaal naar het rijk der fabelen worden verwezen. „Veel Amerikanen denken dat ze alleen maar afstammen van adellijke types uit Europa. Mogelijk verborg hij zich in Veere, omdat hij zich in Amerika Vanderveer is gaan noemen”, zegt hij.

In elk geval komt Cornelis Janse Dominicus in februari 1659 met het schip De Otter aan in Amerika. Hij vestigt zich in Flatbush, een plaatsje in het Newyorkse stadsdeel Brooklyn op Long Island. Martens: „Toch kan de reden van zijn vlucht geen financiële geweest zijn, want hij koopt in Nieuw Amsterdam een boerderij en hij bezit thuis in Wemeldinge nog heel veel grond. Zijn broer Jacob is hem nog 3330 gulden schuldig en in 1706 komt een nazaat naar Dordrecht om het resterende bedrag te incasseren. In zijn nieuwe vaderland wordt hij, geheel in lijn met de familietraditie, landbouwer en magistraat.”

<CJ4>Het huis dat Jacob Sr. Vanderveer bouwde en waar zoon Elias later in zou wonen. Het staat nu in een openluchtmuseum in Bedminster (New Jersey).

Het huis dat Jacob Sr. Vanderveer bouwde en waar zoon Elias later in zou wonen. Het staat nu in een openluchtmuseum in Bedminster (New Jersey).

Cornelis trouwt in 1666 met de Nederlandse Tryntie Mandeville in Flatbush en uit dat huwelijk worden tien
kinderen geboren. Het is zijn negende zoon, Jacob Vanderveer Sr., die uiteindelijk besluit verder te trekken, naar het westelijker gelegen New Jersey. Daar, in het plaatsje Pluckemin aan de rivier Raritan, bouwt hij omstreeks 1745 een huis. Het staat niet meer op deze plek, maar is in de jaren zeventig van de vorige eeuw verplaatst naar een openluchtmuseum in Bedminster (NJ).

Het is de tijd van de Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog, die uiteindelijk tussen 1775 en 1783 zou woeden. New Jersey is een plek waar vooral Nederlanders op zoek naar landbouwgrond neerstrijken. Ze spreken amper Engels en hebben weinig op met de heersende Britten. Zo ook de patriottistisch ingestelde kinderen van Jacobus Sr. Zoon Elias vecht mee in het continentale leger, wordt in 1776 gevangen genomen door de Britse cavalerie en sterft uiteindelijk in 1778 op 33-jarige leeftijd.

Elias’ broer Jacobus Jr. bouwt omstreeks 1772 aan de andere kant van de rivier, op een paar honderd meter

<CJ4>Generaal Henry Knox verbleef in de winter van 1778 en 1779 in het huis van Vanderveer in Pluckemin. Naar alle waarschijnlijkheid ging het om het huis van Jacob Jr., maar in theorie kan hij ook in het huis van Jacob Sr. en later Elias gelogeerd hebben.

Generaal Henry Knox verbleef in de winter van 1778 en 1779 in het huis van Vanderveer in Pluckemin. Naar alle waarschijnlijkheid ging het om het huis van Jacob Jr., maar in theorie kan hij ook in het huis van Jacob Sr. en later Elias gelogeerd hebben.

verwijderd van pa’s huis, zijn eigen optrekje. In de winter van 1778 en 1779 wordt het het onderdak aan generaal Henry Knox. In theorie kan Knox ook het huis van Elias hebben gekozen, de historische bronnen zijn hierover niet eenduidig, maar Jacob Jr.’s huis is alleen al vanwege de grotere omvang waarschijnlijker. De familie Vanderveer blijft gedurende de logeerperiode in het huis wonen.

„De troepen overnachtten in tentenkampen en daar zat een filosofie achter”, verklaart Jim Kurzenberger, historisch specialist van State Park Service in New Jersey. Hij geeft rondleidingen in het Wallace Huis in Somerville (NJ), waar generaal George Washington, die later de eerste president van de Verenigde Staten zou worden, diezelfde winter zijn kwartier had. Het Wallace-huis ligt een paar kilometer verwijderd van het Vanderveer/Knox-huis. „De leiders van het continentale leger waren zich bewust van de grote ergernis onder de kolonisten over de vanzelfsprekendheid waarmee de vijandelijke Britse militairen woningen confisqueerden. Alleen de hoogst geplaatste officieren mochten hun intrek nemen in echte huizen, maar er werd wel van ze verwacht dat ze voor de huur betaalden.”

Vóór de oorlog is Henry Knox boekenverkoper in Boston, maar van begin af aan is hij betrokken bij de onafhankelijkheidsstrijd tegen de Engelsen. Zo raakt hij in contact met George Washington, die direct onder de indruk is van Knox’ kennis op het gebied van artillerie. Al snel begint Washington op hem te bouwen als het gaat om zaken op dit militaire vakgebied. De generaal heeft voor die tijd vernieuwende ideeën om de artillerie te verbeteren en vele daarvan voert hij in Pluckemin voor het eerst uit. Het door hem ingerichte Middlebrook-kamp bij Pluckemin ziet er zelfs zo indrukwekkend uit dat het mensen van heinde en verre trekt. Er zijn gescheiden barakken voor de officieren, maar ook een wapensmidse, wagenhuizen en een laboratorium.

kaartgraphiclilian2Het grootste wapenfeit van de toen 28-jarige Knox is echter wel de oprichting van Amerika’s eerste militaire academie, jaren vóórdat op West Point de crème de la crème van het Amerikaanse leger zou worden opgeleid. Knox ziet dat de continentale troepen verzwakt, slecht geoutilleerd en gedemotiveerd in Pluckemin aankomen en weet dat de strijd tegen de naburige Britse bolwerken New Brunswick (NJ) en New York City (NY) taai zal worden. Hij gebruikt daarom de hele winter in Pluckemin om de duizend militairen onder hem te trainen. Van maart tot medio juni 1779 worden er lessen gegeven.

Hoewel het de bedoeling is om de drilklasjes ook volgende winters in de academie voort te zetten, gebeurt dat niet. Het volgende jaar zitten de troepen in Morristown en wordt het Middlebrook kamp volgens historicus John Seidel ‘het drukst bezette hospitaal’ van de Nieuwe Wereld.

Het had niet veel gescheeld of het Vanderveer huis, het enige nog overblijvende gebouw in de omgeving dat herinnert aan het Middlebrook kamp, was afgebroken. Het gemeentebestuur kocht het pand in 1989 aan en verhuurde het door tot het onbewoonbaar werd verklaard. Maar er stond een vereniging voor Vrienden van het Jacobus Vanderveer Huis op, die in 1999 de verantwoordelijkheid van financiering voor, restauratie van en onderzoek naar het historische erfgoed op zich nam. Ze hebben grootse plannen om niet alleen het huis, maar ook het omliggende terrein in volle glorie te herstellen. Uiteindelijk moet het één groot openluchtmuseum worden. Zover is het nog niet. Misschien gaat het huis zelf dit of volgend jaar op vaste tijden open als museum, maar voorlopig moeten geïnteresseerden zich behelpen met twee opendeur weekeinden per jaar of een bezichtiging op afspraak.

www.jvanderveerhouse.com

<CJ4>De tekst op het graf van Jacob Vanderveer jr. (rechts): Jacob Van Derveer Elq Born March the 6. 1704 & Departed this life Novem. the 17, 1776 Aged 72 Years 8 mos. and 11 days.

De tekst op het graf van Jacob Vanderveer jr. (rechts): Jacob Van Derveer Elq Born March the 6. 1704 & Departed this life Novem. the 17, 1776 Aged 72 Years 8 mos. and 11 days.

Advertenties

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Uit de PZC

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s