Abraham Peper was geen arme sloeber

Boomgaarden in Wayne County (NY)

Boomgaarden in Wayne County (NY)

 Appelboomgaarden tot over de horizon, een wirwar van sloten en dijken en kleigrond waar uien op worden verbouwd. Wie niet beter weet, waant zich in een Zeeuwse polder. Maar het is gezichtsbedrog, want Wayne County aan Lake Ontario, in het noorden van de staat New York, is zo Amerikaans als maar zijn kan. De wegen zijn breed, de auto’s imposant en over het land verspreid staan de typische Amerikaanse huizen met grote veranda’s en authentieke rood geverfde schuren. En als je goed kijkt, zijn de appelbomen van grotere omvang dan de exemplaren thuis.

Sugar Speck in een winkel in Williamson (NY)

Sugar Speck in een winkel in Williamson (NY)

De Zeeuwse emigranten, die hier massaal medio negentiende eeuw arriveerden voelden zich op hun gemak. Van huis uit wisten ze al met de van nature aanwezige kleigrond om te gaan. De oorspronkelijke en inmiddels gekapte bossen hadden door de jaren gezorgd voor een vruchtbare toplaag van humus. Muckland, noemen ze deze aarde hier. Mensen uit de regio herinneren zich nog heel goed waar hun voorouders vandaan kwamen. In de huizen liggen oude kookboeken opgeslagen met recepten voor Vet Kooken (oliebollen) of Sugar Speck (boterbabbelaars). Wie mazzel heeft, kan zelfs een zakje kopen in de winkel.

Terecht of niet: wij Nederlanders kijken vaak laatdunkend neer op de geringe topografische kennis van de gemiddelde Amerikaan. Maar laat ze het hier niet merken. Ze weten Zeeland op de kaart aan te wijzen. Plaatsnamen als Groede, Nieuwvliet en Schoondijke kunnen ze ook nog eens probleemloos uitspreken. “Mijn familie komt uit Schoondijke”, zegt Chester Peters in zijn huiskamer in het slaperige stadje Pultneyville. Hij is de klokkenmaker van het dorp en tevens de plaatselijke historicus. ‘Maker van lange klokken en verteller van lange verhalen’ staat er op het bord op zijn voordeur. “Ik ben er enkele jaren geleden nog geweest. Ik heb daar het huisje van mijn voorvaderen opgezocht, aan een dijkje. Het is er mooi, maar alles is wel piepklein.” Even later stapt zijn buurman binnen. “Dus jij bent van Zeeland?”, vraagt hij. “Bijna iedereen hier komt daar vandaan. Ik ben er een paar keer naar toe gereisd en ook mensen van Zeeuws-Vlaanderen komen hier naartoe om te zien waar hun verre familieleden terecht zijn gekomen.”

Chester Peters, maker van lange klokken en lange verhalen.

Chester Peters, maker van lange klokken en lange verhalen.

Maar nog voordat de grote massa, veelal gedreven door armoede van Zeeland naar Wayne County kwam, arriveerde hier in 1802 een zonderlinge familie: Abraham Peper, geboren op 2 november 1757 in Buttinge, zijn tweede vrouw Willemina Blommert en zeven kinderen in de leeftijd van zes tot zeventien jaar. “De Pepers waren geen sloebers. Ze kwamen aan met een span muisgrijze pony’s, een rijtuig waarmee hij waarschijnlijk naar Amsterdam was gereden voor de overtocht, meubelen en vijfduizend dollar in goud”, vertelt Peters.

Abraham Peper had een ander motief dan geld. “Hoewel hij waarschijnlijk wel schulden had, vermoedt Nelly van Langevelde uit Serooskerke, zelf een nabestaande van Abraham Peper. De broer van de overgrootvader van haar opoe, Maria Catharina van Langevelde-Peper, om precies te zijn. “Mijn bet-over-overgrootvader, dus.”

Het was in de Franse Tijd en de troepen van Napoleon hadden Pepers land afgenomen. Op zekere dag wandelden twee Franse soldaten zijn binnen. Ze beledigden zijn familie en dit maakte Peper zo boos, dat hij een zeis greep en ermee naar links en rechts zwaaide. Eén soldaat sloeg hij neer en hij gooide ze uiteindelijk beide zijn huis uit. Of Peper bij zijn actie iemand heeft gedood, zullen we waarschijnlijk niet meer te weten komen. In ieder geval kwam er een rechtszaak en Peper pleitte dat hij het recht had zijn huis te verdedigen. Peper was mogelijk lid van de Vrijmetselaars Broederschap, evenals de officieren van het hof die hem uiteindelijk vrijspraken. Diezelfde officieren waarschuwden hem vertrouwelijk dat de Franse soldaten hem wel eens uit vergelding zouden willen vermoorden. Hij kreeg het advies om zijn bezittingen te verkopen en het land te verlaten.

Het graf van Abraham Peper en zijn vrouw in op de begraafplaats in Pultneyville (NY)

Het graf van Abraham Peper en zijn vrouw in op de begraafplaats in Pultneyville (NY)

Aldus geschiedde. De Pepers reisden eerst naar Amsterdam, om daar over de Zuiderzee (het huidige IJsselmeer) naar Den Helder te varen. Ze maakten de overtocht naar New York met het zeilschip Factor, onder commando van kapitein S.F. Caldwell. Vanuit New York voeren ze over de Hudson rivier naar een plaatsje nabij Whitesburg. Daar bleven ze tot 1808 en toen verhuisden ze naar Pultneyville (NY). “Hun huis staat er al lang niet meer”, zegt Chest Peters. “Maar de meubels die ze meenamen hebben ze nog lange tijd gebruikt”, weet Nelly van Langevelde uit de overlevering. Alleen het graf is nog een blijvende herinnering.

De Pepers lieten misschien geen fysieke erfenis achter, wel een geestelijke. Er kwamen vele nabestaanden. “Onder wie de oprichters van de Chicago Tribune en The New York Times, twee toonaangevende Amerikaanse dagbladen”, aldus Peters.

Advertenties

1 reactie

Opgeslagen onder Uit de PZC

Een Reactie op “Abraham Peper was geen arme sloeber

  1. Nelly van Langevelde

    Hi Lilian,

    Heb het stuk over Abraham Peper gelezen in Spectrum en gezien op internet (nog niet vertaald). Maar de grafstenen zijn wel die van Abraham jr. en zijn vrouw Phebe Landon, overleden in 1871 en 1877. Deze Abraham is wel nog in Oost-Souburg geboren en mee-geëmigreerd naar Amerika. Op de begraafplaats van Pultneyville is één steen van Abraham Sr. en Willemijna Blommert samen; ze zijn daar overleden op resp. 9 mei en 27 mei 1845.
    Ik ben benieuwd of ik nog reacties krijg. John B. heeft je al geschreven; ik mail regelmatig met hem.
    Groeten,
    Nelly van L.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s