Zwemers nageslacht werd dominee, leraar of missionaris

DIT ARTIKEL VERSCHEEN EERDER IN  DE   PZC-BIJLAGE SPECTRUM VAN ZATERDAG 19 SEPTEMBER

Adriaan Zwemer

Adriaan Zwemer

Sommige families zijn kweekvijvers voor kunstenaars of voor zakenlieden, andere brengen presidenten of geestelijke leiders voort. Adriaan Zwemer uit Oostkapelle werd dominee in Amerika en schaarde zich daarmee in het rijtje Nederlandse geestelijke leiders die van invloed waren voor de vorming van de Nederlands-Amerikaanse cultuur. Zwemers nabestaanden werden bijna alle dominees, leraren, missionarissen en doktoren.

Adriaan Zwemer uit Oostkapelle voelde zijn hele leven al een roeping tot God. “Mijn vroegste herinnering over religie speelt zich af toen ik acht jaar oud was”, zo vertelt Zwemer in een document over zijn leven, dat hij schreef voor zijn nageslacht. “Iemand op ons dorp had een verschrikkelijk slechte daad begaan. Toen ik thuis kwam kon ik het nieuws niet achterhouden voor mijn moeder en nadat ik het haar had verteld vroeg ik haar: ‘Hoe goddeloos is dat?’ Na een moment van reflectie antwoordde ze: ‘Ja, kind, maar hoewel niet iedereen een dergelijke zonde begaat, zijn alle mensen zondaars.’ Het voelde alsof er een vonnis over mij was uitgesproken.”

Vanaf die tijd voelde de kleine Adriaan de behoefte tot gebed. “Ik begon in het geheim te bidden”, zo vertelt hij. “Ik begon me bewust te worden van mijn eigen zonden, zowel op school als spelend tijdens de Sabbat. En ik werd ook steeds kritischer tegenover de zonden van anderen. Dat werd steeds duidelijker in mijn weigering om met andere kinderen mee te doen aan spelletjes die ik zondig achtte. Ze noemden me ‘de vrome’.”

 

Eind 1848 werd dominee Van der Klijn werd gevraagd naar Amerika te komen om zich beschikbaar te stellen aan de gemeenschap van Graafschap, vlakbij Holland en Zeeland in de staat Michigan. West-Michigan stond in die tijd al bekend als de kolonie waar veel Nederlanders neerstreken. Onderzoeker Hans Krabbendam van het Roosevelt Study Center in Middelburg: “Kerken en predikanten hebben een voorname rol gespeeld in het ontstaan van de Nederlands-Amerikaanse identiteit.”

Er was sprake van dat de hele familie van Zwemers verloofde Catharina Boon met Klijn zou meegaan. En dus stortte Adriaan zich alvast op de studie van de Engelse taal. “Maar moeder (Catharina, red.) zag haar toekomst in Nederland liggen, zelfs als al haar familieleden naar Amerika zouden vertrekken”, meldt Adriaan. Er werd gepraat en natuurlijk veel gebeden en toen viel een beslissing: Adriaan Zwemer en Catharina Boon gingen mee als leden van het huishouden van dominee Klijn. De rest van de familie kon maar niet beslissen en bleef uiteindelijk thuis.

Gedurende de reis van New York naar de Nederlandse kolonie in Michigan, de bestemming voor dominee Klijn en consorten, maakte het gezelschap een tussenstop in Rochester, in het noorden van New York. Adriaan, die volledig vertrouwde op de goddelijke voorzienigheid kreeg een ingeving en besloot dat hij hier zou blijven. De rest van het gezelschap liet hij achter zich. “Pas vijf jaar later zouden we de kolonie bereiken en pas 27 jaar later gingen we naar Graafschap.” Adriaan en Catharina trouwden in Rochester, huurden een achterkamertje bij een Nederlandse kleermaker en begonnen een gezinnetje. Ze zouden in totaal 13 kinderen krijgen. Zwemer gaf catechese en was actief als ouderling voor de Dutch Reformed Church in Rochester, toen er geld genoeg was om hem te laten studeren aan Holland Academy, het later Hope College in Holland. Eindelijk kon hij zijn roeping om dominee te worden waarmaken.

De blokhutkerk in Graafschap (Michigan), een van de plekken waar Adriaan Zwemer preken gaf.

De blokhutkerk in Graafschap (Michigan), een van de plekken waar Adriaan Zwemer preken gaf.

Het waren moeilijke tijden. Zwemer zag zich gedwongen zijn eigen huis te bouwen, land te bewerken en te zaaien, hout te hakken om niet dood te gaan van de kou, te zorgen voor zijn ziekelijke vrouw en tegelijkertijd te studeren. Van lieverlee ging het beter en werd Zwemer gevraagd om te preken in Vriesland, een ander plaatsje bij Holland, Michigan. Later zou hij ook in het naburige Graafschap en in Middelburg (Iowa) diensten voorgaan. De kerkjes waren over het algemeen klein, niet meer dan blokhutten. “Meestal lag er slechts zand op de vloer, de bankjes waren boomstammen en de ruimte werd verwarmd door een kacheltje”, zegt Samuel Pickens, Adriaans achterkleinzoon.

Pickens’ grootvader is de bekende missionaris Samuel Zwemer, die meer dan vijftig boeken schreef over diverse religieuze thema’s en naar onder meer Saudi Arabië vertrok om moslims te bekeren. Een bijna onmogelijke missie, maar daar was het Samuel Zwemer niet om te doen. “Hij gaf gehoor aan zijn roeping.”

Als een van Zwemers achterkleinkinderen is Pickens trots op zijn overgrootvader en diens nalatenschap. Pickens, die dokter werd en nu in de staat Massachussetts woont, is in China geboren. Zijn vader was daar missionair. Een neef van hem, James Neevel, is predikant in Clifton Park in de staat New York. “Adriaan is de stamvader van alle Zwemers in Amerika. Zijn nageslacht is over de hele wereld uitgezwermd. Onze hele familie bestaat uit dominees, leraren, missionarissen en doktoren.”

Advertisements

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Uit de PZC

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s