In Flushing is heel weinig van Vlissingen te vinden

DIT ARTIKEL VERSCHEEN EERDER IN DE PZC-BIJLAGE SPECTRUM VAN ZATERDAG 24 OKTOBER.
Het was tevens de laatste in de serie Spectrum-artikelen. Vanaf nu zal ik mijn aandacht meer aan mijn boek over Zeeuwen in Amerika besteden, dat volgend jaar uitkomt. Hierin wijd ik ook aandacht aan verhalen die tot nu toe nog niet aan bod zijn gekomen. Ook komen er meer foto’s dan in de oorspronkelijke artikelen. Als de werkdruk het toelaat, zal ik zeker wat op deze blog nog een schrijven over wederwaardigheden uit Amerika.

Roosevelt Ave is het hart van Chinatown in FlushingHet verband tussen Flushing en Vlissingen is gauw gelegd. De wijk Flushing in het Newyorkse stadsdeel Queens is naar Vlissingen genoemd, is de veronderstelling van velen. Maar het bewijs hiervoor is dun, zo geven wetenschappers toe. In de hele wijk is bovendien geen enkele verwijzing naar een Zeeuws verleden te vinden. Jammer voor al die politici die het NY400-jaar gebruikten om hun relatie met de metropool te benadrukken. ‘De muis die tegen de olifant aanschurkt’, zo vergelijkt historicus Jaap Jacobs ze.

New York kent vele werelden, die onafhankelijk van en naast elkaar bestaan. Er is het New York van de aandelenhandelaren op Wall Street, het New York van de jazz en het New York van de schrijvers, om er een paar te noemen. Er is ook het New York van de Aziatische immigranten en het fysieke deel daarvan wordt Chinatown genoemd.

De naam verwijst in eerste instantie naar de beroemde wijk in Manhattan, maar er is nog een Chinatown in New York: de wijk Flushing in stadsdeel Queens. Die is bijna net zo groot, of inmiddels zelfs al groter dan de originele, welvarender, en zonder alle toeristen in ieder geval nog authentieker. De straten ruiken er naar citroengras, gedroogde paddestoelen, gember, vetsin en andere niet nader te speciferen kruiden. De taal van de straat is Chinees, Taiwanees, Koreaans, en op sommige stukken Indiaas of Pakistaans, maar zeker niet automatisch Engels.

Veel gidsen over New York roemen, niet geheel onterecht, de mogelijkheid om hier goed en goedkoop te eten. Voor dimsum, dumplings, Koreaanse barbeque of een bak noodles zit je zeker goed. Maar ook voor wie op zoek is naar boeken in het Chinees of een muziekwinkel met de laatste hits uit Shanghai op voorraad, is Flushing ‘de omweg waard’. Het is niet zo’n grote omweg, overigens. De reis van Times Square op Manhattan met metrolijn 7 duurt dik drie kwartier en kost hooguit 2 dollar.

Het is verleidelijk Flushing en Vlissingen in één adem te noemen. Te verleidelijk, stelt historicus Jaap Jacobs, specialist op het gebied van Nederlanders in Amerika in de zeventiende en achttiende eeuw. Hij publiceerde onder meer Op zoek naar Nederlands New York, een historisch reisboek. „We kunnen niet zeker vaststellen of Flushing naar Vlissingen in Zeeland is genoemd. Ik zou mijn hand er niet voor in het vuur durven steken. De naamgeving is in de tijd van Willem Kieft, een Amsterdammer zonder banden met Zeeland, tot stand gekomen. In deze tijd werden alle namen in documenten vertaald. Plymouth werd Plijmuiden, Flushing werd Vlissingen. Dat zegt dus weinig. Het probleem is dat het voor veel mensen moeilijk is te accepteren dat we niet alles weten. Ze proberen soms verbanden te maken die we niet kunnen aantonen.”

Uit geen enkel document is tot nu toe gebleken dat Zeeuwen of Vlissingers er hebben gewoond. Vóór de ontdekking van Manhattan door Henry Hudson in 1609 bevolkten Matinecoc-indianen het gebied. De eerste in de archieven voorkomende kolonisten van het dorp, dat in 1645 officieel op de kaart werd gezet, waren Engelsen. Géén Vlissingers of zelfs maar Nederlanders. De Engelsen leefden onder het regime van de Nederlanders, op het grensgebied met New England.

Het huis van John Bowne, een prominente QuakerLangs de Freedom Mile, een mooie wandeling van nog geen uur die de Queens Historical Society heeft uitgezet, staan de oudste, nog bestaande gebouwen van downtown Flushing. De houten, koloniale woning van John Bowne stamt uit 1661 en staat nog steeds op de oorspronkelijke plek. Het zienderogen vervallen gebouw is vanwege een grootscheepse restauratie gesloten voor bezichtiging. Bownes huis werd gebruikt als ontmoetingsplek voor het Genootschap der Vrienden, beter bekend als de Quakers. Quakers geloven dat er iets van God in ieder mens is, wat door ieder mens ervaren kan worden. Zij noemen dat ook wel het ‘innerlijk licht’ of ‘inwaartse licht’.

Er schuin tegenover staat de George Fox Stone, genoemd naar de oprichter van het Genootschap van Vrienden. Die reisde twee jaar door Amerika om alle Quaker-plekken te bezoeken en er te prediken. Toen Fox in juni 1672 in Flushing aankwam, was de toegestroomde menigte zo groot, dat ze niet in Bownes huis pasten. Daarom hield hij de preek onder twee eiken, die tot 1863 op de plek hebben gestaan. Toen zijn ze door een storm verwoest. In 1907 kwam de herdenkingssteen ervoor in de plaats.

Ergens rond deze Freedom Mile is de Flushing Remonstrance uit 1657 opgesteld. De Flushing Remonstrance was een bezwaarschrift waarin enkele tientallen inwoners van Flushing in de kolonie Nieuw-Nederland gouverneur Peter Stuyvesant opriepen tot het verlenen van religieuze vrijheid aan Quakers. Velen zien de Flushing Remonstrance als de voorloper van de Bill of Rights, de eerste tien amendementen van de Amerikaanse grondwet.

Alweer een te snel getrokken conclusie, vindt Jacobs. „Het was een verzoek om ongehoorzaam te mogen zijn, niet een verzoek om vrijheid van religie. Stuyvesant had iets verboden, zij wilden zich daar niet aan houden.” Onderzoeker Hans Krabbendam van het Roosevelt Study Center in Middelburg geeft hem daar wel gelijk in. „Het was een plaatselijke behoefte aan meer vrijheid”, zegt hij.

Jabobs: „De Flushing Remonstrance is tot 1950 onbekend gebleven. Pas daarna is het verheven tot een document van tolerantie. Maar we praten over twee verschillende grootheden. Mensen zijn te snel geneigd het ene moment in de geschiedenis met het andere te verbinden. Als je de grenzen van een land in een periode in de geschiedenis bekijkt, ze vergelijkt met de grenzen van nu, en je komt tot de conclusie dat er niet veel is veranderd, ga je dan roepen dat er in de tussentijd niets is gebeurd?”

Flushing is de thuisbasis van het honkbalteam van de Mets. Dit is het pas gebouwde Citi Field Stadium.Hoe dan ook, een wandeling door Flushing is een beleving op zich. Naast Chinatown en de Freedom Mile staat Flushing bekend als de thuisbasis voor het honkbalteam van de Mets, dat dit jaar het nieuwe Citi Field Stadium in gebruik heeft genomen. In Flushing Meadows Park wordt ook elk jaar de US Open (tennis) gespeeld. En natuurlijk is daar de imposante Unisphere, een stalen globe uit de Wereldtentoonstelling van 1964. Op de achtergrond de twee, enigszins verpauperde, torens uit dezelfde tentoonstelling die in de kaskraker Men in Black te zien waren.

Geen wonder dat we graag een band met Flushing willen zien.

Hoe dichter bij New York, hoe interessanter het wordt. Maar alles is relatief: New York is gewoon een plek op de wereld, net als Zeeland. Unisphere van de Wereldtentoonstelling uit 1964

Advertenties

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Uit de PZC

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s